Banjaluka je jedini grad u Srpskoj u kome još uvijek ima više rođenih nego umrlih i u koji se ljudi doseljavaju, iako cijela država već 15 godina bilježi negativan prirodni priraštaj.

Demografi još od 2002. godine upozoravaju da je situacija alarmanta, te da je Srpska u posljednjih 15 godina odstala bez 50 hiljada stanovnika zbog prirodnog priraštaja.

Ako se tome doda broj onih koji su napustili ovu zemlju, cifra dostiže nekoliko stotina hiljada.

Međutim, kada se pomene Banjaluka, kao da se ne priča o istoj državi.

Grad na Vrbasu ima pozitivan prirodni priraštaj, porodilište svake godine bilježi više porođaja, a nedavna istraživanja Pedagoškog fakulteta iz Bijeljine pokazala su da je Banjaluka prva u Srpskoj, ne samo po kvalitativnim, nego i po kvalitativnim obilježjima stanovništva.

– Poslije popisa stanovništa uradili smo istraživanje da vidimo kakva su kvalitativna obilježja države, gde je Banjaluka ostvarila ubedljivo najbolji rezultat. Nije pokazatelj demografske slike samo prirodni priraštaj, već mnogi drugi faktori, kao što su vitalnost i obrazovanost, a Banjaluka je prema svim tim demografskim faktorima ispred opština i gradova u Srpskoj, možda i u BiH – objašnjava demograf Stevo Pašalić.

Prema podacima popisa stanovništva iz 2013. godine, u Banjaluci živi 185.042 stanovnika.

Iako se broj stanovništva na papiru smanjio, u odnosu na podatke popisa prije rata, u Banjaluku svake godine dolazi i boravi nekoliko hiljada studenata koji često ostaju da žive ovdje.

Zbog svega ovog, stručnjaci objašnjavaju da treba još vremena da se i u gradu na Vrbasu osjete posledice masovnog odlaska ljudi iz BiH, jer je Banjaluka jedini grad u koji se ljudi i doseljavaju, za razliku od drugih iz kojih samo odlaze.

– Banjaluka je dobar primjer migracije unutar države. Oni koji se u državi kreću kao migranti su mlada populacija u najboljoj dobi, te utiču na starosnu strukturu Banjaluke. Naravno da mladi odlaze i iz Banjaluke, odlaze ih svih gradova, ali s druge strane, svake godine na fakultete dođe hiljade studenta, koji tu traže posao, a neretko i ostaju da žive – kaže Pašalić, dodajući da je grad na Vrbasu najveći urbanistički i administrativni centar Srpske, u kome živi 75 odsto urbanog stanovništa.

Pored svih demografskih pokazatelja da je Banjaluka daleko ispred drugih gradova Republike Srpske, sociolozi imaju i nekoliko drugih razloga.

Sociolozi objašnjavaju da je jedan od razloga doseljavanja ljudi u Banjaluku i taj što ostali dijelovi Srpske nemaju šta da ponude.

– Manji gradovi i opštine su odavno „zaglibili“, tako da je mladima jedino ostalo da bježe vani ili u neki veći grad ovde, što je u ovom slučaju jedino Banjaluka. Tako da, oni koji ipak ne žele napustiti BiH, a ne žele ni ostati u malim sredinama, izaberu Banjaluku, kao najbolji izbor u šturoj ponudi – komentariše sociolog Dragana Aleksić.

Selima nema spasa

Sudbina sela Republike Srpske je odavno poznata. Prazne kuće i školske klupe, te stanovništvo treće životne dobi, slika su gotovo svih sela.

– Jako je upitna sudbina seoskih naselja, jer su ona u dobokoj depopulaciji, sa sve izraženijom starom populacijom, gdje nema obnavljanja. Banjaluka nije tipično ruralno područje, ima oko nje manjih sela koja su stabilna i pitoma, ali njena brdsko-planinska sela zadesila je loša sudbina. Ona bukvano demografski izumiru – objašnjava demograf Pašalić.

(EuroBlic)