Hrišćani danas proslavljaju svoj najveći praznik, Vaskrs. Prema hrišćanskom vjerovanju, tog dana je Isus Hrist vaskrsao iz mrtvih, pobijedio smrt i svima ljudima od Adama i Eve do posljednjeg čovjeka na zemlji darovao vječni život.

Vaskrs spada u pokretne praznike i praznuje se poslije jevrejske Pashe, u prvu nedjelju poslije punog mjeseca koji pada na sam dan proljetne ravnodnevnice ili neposredno poslije nje. Najranije može da padne 4. aprila, a najkasnije 8. maja po novom kalendaru.

Za Vaskrs su, takođe, vezani lijepi običaji u našem narodu. U cijelom hrišćanskom svijetu, za ovaj praznik je vezan običaj darivanja jajima.

Jaje je simbol obnavljanja prirode i života. Crveno jaje znači radost i za one koji ga daju i koji ga primaju.

Jedan od najljepših i najradosnijih običaja, koji se nije iskorijenio, jeste farbanje jaja za Vaskrs. Po ustaljenoj tradiciji, jaja se farbaju na Veliki petak, u dan kada se, inače, ništa drugo ne radi.

Simbolika farbanje jaja vrši se u spomen na događaj kada je sveta Marija Magdalina Mironosica (to je ona djevojka, koja je sa Presvetom Bogorodicom, neprekidno bila uz Hrista u toku njegovog stradanja i kojoj se Hristos prvoj javio po vaskrsenju), putovala u Rim da propovijeda Jevanđelje i posjetila cara Tiberija. Tada mu je, u znak pažnje, kao novogodišnji poklon, predala crveno jaje, i pozdravila ga riječima: “Hristos Vaskrse”. 

Crvena boja simboliraju Hristovu nevino prolivenu krv, ali je crvena boja istovremeno i boja vaskrsenja. Jer, vaskrsenja nema bez stradanja i smrti.

Vaskrsno slavlje

Kada svane dan Vaskrsenja Hristova, sa svih tornjeva pravoslavnih hramova, dugo, zvone sva zvona, i javljaju dolazak velikog praznika. Ovaj praznik se čestita riječima: “Hristos Vaskrse!” i “Vaistinu Vaskrse!”.

Domaćin prvi uzima jedno jaje, a za njim svi ukućani. Tad se i takmiče čije je jaje najjače. To predstavlja veliku radost za djecu. Prilikom tucanja izgovara se, takođe, – “Hristos Vaskrse” i “Vaistinu Vaskrse”. Na Vaskrs se prvo jede kuhano vaskršnje jaje, a onda ostalo jelo. 

Toga dana, ako gost dođe u kuću, prvo se daruja farbanim jajetom.

Pobusani ponedjeljak

Prvi ponedjeljak poslije Vaskrsa zove se pobusani ponedjeljak. Tog dana, po narodnom vjerovanju i običaju, treba pobusati grobove umrlih srodnika busenjem sa zelenom travom.

U nekim krajevima, ovaj dan se obilježava kao i zadušnice. Naime, izlazi se na groblja, pale se svijeće, uređuju grobovi i sveštenik vrši parastose i pomene za pokoj duša pokojnika. Taj dan se iznose farbana vaskrsna jaja na grob i dijele se potom sirotinji.

Dakle, pobusani ponedjeljak je dan posvećen mrtvima.

Redakcija portala “Banjalucanke.com” želi svim pravoslavcima srećan i blagoslovljen Vaskrs, uz želje da ga provedene u zdravlju, sreći, miru i blagostanju, uz naravno još apeliramo maksimalno pridržavanje propisanih mjera.

Ostanite kod kuće i čuvajte zdravlje sebe i svojih najmilijih.