Centralni događaj obilježavanja 50. godišnjice katastrofalnog zemljotresa, koji je Banju Luku pogodio 27. oktobra 1969. godine, ostavljajući iza sebe potpuno razoren grad, jeste izložba pod nazivom „Zemljotres u Banjaluci – 1969, solidarnost, obnova i izgradnja“, koja će biti otvorena sutra, 26. oktobra, u 19 časova, u Banskom dvoru.

Izložba je zajednički projekat Arhiva Republike Srpske, Muzeja savremene umjetnosti Republike Srpske i Udruženja arhivskih radnika Republike Srpske, a realizuje se pod pokroviteljstvom Grada Banja Luka.

Veliku izložbu sačinjavaju dva osnovna segmenta: istorijsko-arhivski i umjetnički, uz prateće sadržaje. Istorijsko-arhivski segment izložbe provodi nas kroz priču o istoriji Banje Luke kroz njena rušenja, obnavljanja i građenja od kraja Drugog svjetskog rata do 80-ih godina prošlog vijeka. Ovaj segment podijeljen je na više poglavlja i donosi raznovrsne istorijske materijale u vidu fotografija, arhitektonskih nacrta, građevinskih projekata, novinskih naslovnica, razglednica, mapa i dokumenata. Najveći dio odnosi se na seriju razornih zemljotresa i njihove neposredne posljedice, dok prethodni i prateći dijelovi govore o razvoju, odnosno obnovi i urbanističkoj transformaciji grada u decenijama koje su prethodile, odnosno pratile zemljotres. U ovaj segment uključeni su arhivski filmovi i interaktivni elementi.

Umjetnički segment izložbe obuhvata odabrana djela iz kolekcije Muzeja savremene umjetnosti Republike Srpske, koja su u Banju Luku prispjela u „Akciji solidarnosti likovnih umjetnika Jugoslavije i svijeta“. Akcija solidarnosti pokrenuta je već u prvim danima nakon zemljotresa kao plemeniti gest likovnih stvaralaca sa prostora tadašnje Jugoslavije, a potom i drugih krajeva svijeta, koji su odlučili da na svoj način, darovanjem umjetničkih djela, pruže podršku ugroženom gradu. Zahvaljujući tome prikupljeno je približno 750 umjetnina različitih medija, što je poslužilo kao temelj za osnivanje Umjetničke galerije Banjaluka, današnjeg Muzeja savremene umjetnosti Republike Srpske, i činilo njen početni fundus.

Arhivsku postavku izložbe potpisuje arhivista-informatičar Saša Đukić (Arhiv Republike Srpske), a umjetničku viša kustoskinja Žana Vukičević (Muzej savremene umjetnosti Republike Srpske). Izložbu prati obimna dvojezična publikacija sa istorijskom ekspozicijom i raspravnim tekstom koji je napisao mr Vladan Vukliš, viši arhivista i pomoćnik direktora Arhiva Republike Srpske, kao i tekstom Žane Vukičević i katalogom odabranih djela.

Za sutra 26. oktobar najavljen je i okrugli sto u organizaciji Arhitektonsko-građevinsko- geodetskog fakulteta, u okviru kojeg će i Republički hidrometeorološki zavod imati prezentaciju na temu zemljotresnih dešavanja na području grada.

Inače, pedeseta godišnjica katastrofalnog zemljotresa, tokom cijele ove sedmice obilježava se nizom, prigodnih memorijalnih događaja.

Sinoć je u Muzeju RS otvorena izložba pod nazivom „50 godina od zemljotresa u Banjoj Luci 1969-2019)“, autora Milenka Đorđevića, a u atrijumu Gradske uprave zainteresovani posjetioci mogu da vide multimedijalnu postavku o životu u „ranjenom“ gradu u organizaciji Filatelističkog društva Banja Luka.

Zemljotres iz oktobra 1969. devastirao je kompletan grad. Život je izgubilo 15 ljudi, 1.117 je teže ili lakše povrijeđeno. Materijalna šteta je bila ogromna.

Na današnjem Trgu Krajine i danas se nalazi sat, koji je prestao da radi 27. oktobra 1969. godine u 9.11 časova, kao podsjetnik na kataklizmu, koja je prije pet decenija zadesila Banju Luku.