Stolica može biti u više boja. Sve nijanse smeđe boje, pa čak i zelena stolica se smatraju normalnim. Rijetko se dešava da boja i izgled stolice ukazuju na potencijalno ozbiljno crijevno stanje.
Kako su boja stolice i zdravlje povezani?
Boja stolice je uglavnom pod uticajem onoga šta jedete kao i količine žuči (zeleno-žute tečnosti koja vari masti) u stolici. Kako pigmenti žuči putuju kroz vaš gastrointestinalni trakt, oni se hemijski mijenjaju pod uticajem enzima, promjenom pigmenta od zelenog do braon.
Bilirubin i žuč daju stolici normalnu smeđu boju. Bilirubin je nusprodukt vaših crvenih krvnih zrnaca. Proizveden je u jetri, a zatim prelazi u žučnu kesu, gdje se miješa sa žuči. Odatle, većina bilirubina prelazi u crijeva, gdje se razlaže od strane bakterija i izlučuje izmetom ili urinom.
Obratite se ljekaru ako ste zabrinuti zbog boje svoje stolice. Ukoliko je vaša stolica svijetlo crvena ili crna – što može da ukaže na prisustvo krvi – potražite hitnu medicinsku pomoć!
Crvena stolica – uzrok
Jarko crvena stolica obično ukazuje na krvarenje u donjem intestinalnom traktu, kao što je krvarenje u debelom crijevu ili rektumu, često usljed krvarenja hemoroida. Crvena stolica može da se javi i kao posljedica konzumiranja hrane koja u sebi sadrži crvenu boju, usljed konzumiranja cvekle, brusnice, soka ili supe od paradajza, crvenog želatina ili mješavine pića.
Svijetla stolica – uzrok
Ukoliko se javi bijela stolica, to bi trebalo da predstavlja znak za uzbunu. Blijeda stolica, odnosno svijetla stolica ili stolica boje gline po pravili označava nedostatak žuči u stolici. Dakle, blijeda stolica može ukazivati na opstrukciju (blokadu) žučnog kanala. Siva stolica ili stolica boje gline može biti i posljedica upotrebe pojedinih lijekova, poput velikih doza bizmut subsalicilata i drugih lijekova protiv dijareje.Više u drugom dijelu teksta…
Žuta stolica
Žuta stolica, koja uz to može biti masna i neprijatnog mirisa – označava višak masti u stolici, što se obično javlja zbog poremećaja malapsorpcije, na primjer, celijakije. Žuta stolica ponekad može da bude i posljedica konzumiranja proteina glutena, koji se nalazi u hljebu i žitaricama. Morate se javiti kod doktora za procjenu.
U nekim slučajevima, žuta stolica može biti rezultat poremećaja jetre, promjene u ishrani ili stresa.
Ukoliko žuta stolica potraje nekoliko dana, ili ako je praćena drugim simptomima, trebalo bi da se obratite ljekaru.
Kada su u pitanju žuta ili blijeda stolica uzrok mogu biti:
- Poremećaji jetre i žučne kese
Ciroza jetre i hepatitis smanjuju ili eliminišu žučne soli koje pomažu da tijelo vari hranu i apsorbuje hranljive materije. Kamen u žuči ili mulj u žučnoj kesi smanjuju količina žuči koja stiže do crijeva. Ne samo da ovo može da izaziva bol, već takođe može izazvati žutu stolicu.
- Poremećaji koji utiču na pankreas
Hronični pankreatitis, kancer pankreasa, blokadu u kanalu pankreasa ili cistična fibroza mogu izazvati žutu stolicu. Ovi uslovi sprečavaju da pankreas pruži dovoljno enzima koji trebaju crijevima da svare hranu. Nesvarene masti mogu obojiti stolicu u žuto, izazivaju njen mastan izgled.
- Celijakija
Gluten je protein prisutan u pšenici, raži i ječmu. Ako imate celijakiju i jedete gluten, imuni sistem vašeg tijela odgovara napadima i oštećenjem tkiva vašeg tankog crijeva. Kada se to dogodi, vaša crijeva nisu u stanju da apsorbuju hranljive sastojke potrebne vašem tijelu.
- Gilbertov sindrom
Gilbertov sindrom je genetski poremećaj jetre koji se karakteriše periodima kada se javlja previsok nivo bilirubina. Simptomi bolesti, prije svega blaga žutica, su tako blagi da mnogi ljudi ne znaju da imaju ovu bolest. Gilbertov sindrom se najčešće liječi.
- Giardijaza
Giardijaza je infekcija intestinalnog trakta mikroskopskim parazitom pod imenom Giardia. Ciste ovog parazita, koje izazivaju infekciju, se obično unesu sa hranom ili vodom.
Simptomi giardijaze mogu uključivati:
– žuta stolica, prolivasta, neprijatnog mirisa
– grčevi u stomaku
– mučnina
– glavobolja
– blago povišena tjelesna temperatura
– gubitak težine.
- Stres
Blijeda stolica može biti i posljedica stresa, vjerovali ili ne. Naime, dio odgovora organizma na stres i anksioznost može biti da se ubrza proces varenja. Ovo ograničava obim hranljivih materija koje vaše tijelo može da apsorbuje i može da izazove dijareju i žutu ili blijedu stolicu.
- Ishrana
Vaša stolica može biti žuta zbog vaše ishrane. Ako jedete mnogo mrkve ili slatkog krompira, ili određene glutenske proizvode ili ako imate ishranu bogatu mastima – može se javiti žuta stolica.
Tamnozelena stolica – uzrok
Šta može da znači zelena stolica kod odraslih osoba? To znači da se hrana kreće previše brzo kroz debelo crijevo, kao što je zbog dijareje. Kao rezultat toga, žuč nema vremena da se potpuno razbije. Zelenkasta stolica može biti posljedica jedenja zelenog lisnatog povrća, kao i zelene boje za hranu, kao što je u aromatizovanim mješavinama pića ili drugim namirnicama, kao i suplementima gvožđa. Kada je u pitanju tamnozelena stolica uzrok može biti u korišćenju suplemenata gvožđa.
Zelena stolica kod djece se generalno smatra normalnom pojavom. Kod malih beba može da ukazuje na to da je beba gladna, ali tada stolica liči na žabokrečinu. U suprotnom, normalna stolica može da oksidira u peleni i da onda poprimi zelenu boju, usljed dugotrajnog stajanja.
Tamna stolica
Tamna stolica, odnosno crna stolica ili stolica koja izgleda kao katran – obično ukazuje na krvarenje u gornjem gastrointestinalnom traktu, kao što je želudac. Tamna stolica može biti posljedica krvarenja čira na želucu ili dvanaestopalačnom crijevu, što je hitno stanje! Tamna stolica može da bude i posljedica korišćenja suplemenata gvožđa ili bizmut subsalicilata.
Namirnice koje su tamno plave, crne ili zelene (poput borovnica) takođe mogu da izazovu crnu stolicu.
